Duitse expressionisten

uit Museum Ostwall, Dortmund
16 apr
-
25 aug

"Een niet te missen tentoonstelling voor iedere liefhebber van expressionistische schilderkunst"

Deze zomer wisselt Singer Laren zijn collectie uit met Museum Ostwall in Dortmund. Terwijl men in Duitsland geniet van onze 'Holländische Moderne', ziet u in Singer Laren een bijzonder overzicht van de Duitse expressionisten.

 

Niet de buitenwereld maar de binnenwereld, daar ging het de expressionisten om. Kunst als uitdrukking van emotie en innerlijke beleving, weergegeven in felle kleuren, ruwe penseelstreken en krachtige vormen.
 

Emil Nolde, Meisjeskop, aquarel op Japans papier, collectie Museum Ostwall im Dortmunder U, Dortmund

Een volledig overzicht: Duitse expressionisten, voorgangers en tijdgenoten
De tentoonstelling bestaat uit bekende en minder bekende topstukken van kunstenaars van de expressionistische kunstenaarsverenigingen Brücke (o.a. Ernst-Ludwig Kirchner, Emil Nolde, Karl Schmidt-Rottluff en Erich Heckel) en Der Blaue Reiter (o.a. Wassily Kandinsky, Franz Marc, August Macke en Alexej von Jawlensky). Daarnaast zijn diverse werken van vroege expressionisten als Paula Modersohn-Becker en sociaal-maatschappelijk geëngageerde kunstenaars als Käthe Kollwitz te zien. Aangrijpend is het beeld Jammerklacht (1938) van Kollwitz waarin zij op een intense wijze de dreiging van de Tweede Wereldoorlog verbeeldt.

 

Max Beckmann
Bijzondere aandacht in de tentoonstelling wordt besteed aan Max Beckmann (1884-1950). Beckmann is een van de belangrijkste en meest spraakmakende Duitse kunstenaars van de 20ste eeuw. Omdat ook zijn schilderijen door de nazi’s als ‘entartete Kunst’ werden bestempeld, vertrok hij in 1937 naar Amsterdam, waar hij tot 1947 woonde en werkte. In de tentoonstelling zijn meesterwerken uit deze Amsterdamse periode te zien, waaronder Namiddag (Afternoon) uit 1946. In 1947 kreeg hij een visum voor de Verenigde Staten waar hij Zelfportret met sigaret maakte.

 

Je voelt in dit zelfportret alle ellende en bedreiging waaruit de schilder net is ontsnapt. Indringend en mysterieus.’ aldus Jan Rudolph de Lorm, museumdirecteur Singer Laren.

 

 

Max Beckmann, Zelfportret met sigaret, 1947, olieverf op doek, 63,5 x 45,5 cm, collectie Museum Ostwall im Dortmunder U, Dortmund


Museum Ostwall
Het museum in Dortmund is na de Tweede Wereldoorlog opgericht door Leonie Reygers (1905-1985). Een bevlogen museumdirecteur die al vrij snel na de oorlog begon met het verzamelen en het tentoonstellen van het werk de Duitse expressionisten die het tijdens het naziregime hadden moeten ontgelden. Het ging Leonie Reygers destijds niet om het consolideren van museaal Duits kunstbezit, maar om het samenstellen van een ensemble van kunstwerken dat nooit aan kracht inboet en in haar zeggingskracht van alle tijden is.


 

Niet de buitenwereld maar de binnenwereld, daar ging het de expressionisten om. Kunst als uitdrukking van emotie en innerlijke beleving.
Jan Rudolph de Lorm, museumdirecteur
Opening © Jan Buteijn
Alexej von Jawlensky | Klassischer Kopf
Opening © Jan Buteijn
Ernst Ludwig Kirchner (1880-1938) | De Stafelalp bij maneschijn
Opening © Jan Buteijn
Franz Marc (1880-1916) | Fabeldier
Opening © Jan Buteijn
August Robert Ludwig Macke | Grote dierentuin
Jacoba van Heemskerck van Beest (1876-1923)

Primeur: Bild nr. 86 van Jacoba van Heemskerk
In de tentoonstelling zal voor het eerst het werk Bild, nr. 86 van Jacoba van Heemskerck uit 1918 te zien zijn. Een werk dat Singer Laren recent verwierf.
 

Het abstract expressionistische werk is vervaardigd in de tijd dat Van Heemskerck deel uitmaakte van de Duitse avant-garde beweging “Der Sturm”. Haar schilderijen uit deze periode worden beschouwd als de belangrijkste uitingen van expressionistische kunst in Duitsland. In haar werk voelde Van Heemskerck zich aangetrokken tot de antroposofie van Rudolf Steiner en streefde ernaar haar innerlijke wereld tot uitdrukking te brengen. Werkend in de directe nabijheid van kunstenaars als Wassily Kandinsky en Franz Marc kwam ze steeds meer tot abstractie en ontwikkelde ze haar eigen kenmerkende stijl waarvan Bild, nr 86 een prachtig en representatief voorbeeld is.

 

 

Jacoba van Heemskerck van Beest, Bild no. 86, 1918, olieverf op doek, collectie Singer Laren, aankoop met steun van de BankGiro Loterij, 2018

 

Nieuws: voor deze tentoonstelling geldt geen toeslag. Bent u in het bezit van een museumkaart, BankGiro Loterij VIP kaart, Vereniging Rembrandt of ICOM kaart? Dan bezoekt u deze tentoonstelling gratis.