Bart in de klas Bart in de klas

Heb je onze nieuwe educatiefolder 2016-2017 ontvangen? Op de achterkant tref je een poster van een schilderij van kunstenaar Bart van der Leck. Dit schilderij heeft Singer Laren recent weten te verwerven. Het is een bijzonder schilderij, uit het oeuvre van een bijzondere kunstenaar. Hopelijk vormt de poster een mooie aanleiding om met je leerlingen in gesprek te gaan over kunst en wat kunst voor je kan
betekenen. Heb je de folder niet ontvangen? Neem dan contact met ons op en stuur een bericht aan
museum@singerlaren.nl. We sturen je graag een exemplaar toe.

Hieronder lees je meer informatie over het kunstwerk. Ook geven we een aantal kijkvragen en
sleutelbegrippen die kunnen helpen bij het gesprek in de klas en een suggestie voor een creatieve
opdracht.

Achtergrondinformatie

Soms komt er een heel bijzonder kunstwerk op de markt. Een topstuk. In december 2015 was dat zo. Toen kocht Singer Laren, met hulp van de BankGiro Loterij dit schilderij van kunstenaar Bart van der Leck. Het werk vormt een waardevolle aanvulling op de eigen collectie van het museum.

Bart van der Leck woonde tussen 1916 en 1919 in kunstenaarsdorp Laren (NH) en verhuisde hierna naar Blaricum. In 1917, vier jaar nadat hij ‘Ploegen' schilderde, richtte hij samen met onder andere
Piet Mondriaan en Theo van Doesburg de Nederlandse kunstenaarsbeweging De Stijl op.
De kunstenaars van De Stijl streefden naar een radicale hervorming van de kunst. Ze zochten daarvoor naar een nieuwe, abstracte beeldtaal. In kleuren beperkten zij zich voornamelijk tot rood, geel en blauw, aangevuld met wit en zwart. Hun vormentaal was recht en hoekig. Wat ze maakten was non-figuratief: hun onderwerp was niet herkenbaar.

Bart van der Leck keerde al snel weer terug naar een meer herkenbare, maar wel sterk geabstraheerde stijl. Voor zijn De Stijl-genoten ging hij daarbij niet ver genoeg in zijn abstractie.
In ‘Ploegen' is het onderwerp nog heel duidelijk herkenbaar. Toch zie je hier al wel dat Van der Leck kiest voor een heel beperkt aantal kleuren en strakke, heldere vormen en lijnen.

Kijkvragen

Wat zie ik?

  • Welke kleuren
  • Welke vormen
  • Hoe is het geschilderd (bijvoorbeeld rommelig of heel precies)
  • Wat stelt het voor

Beleving?

  • Wat zou je kunnen ruiken
  • Wat zou je kunnen horen
  • Wat zou je kunnen voelen als je in dit schilderij zou staan

Mening?

  • Wat is het eerste woord dat in je opkomt als je naar ‘Ploegen' kijkt
  • Wat zou jij een goede nieuwe titel vinden voor dit schilderij
  • Wat spreekt je aan
  • Wat spreekt je niet aan in dit werk

Aanknopingspunten

Bart van der Leck:

  • Nam vaak dieren als onderwerp: paarden, maar ook katten, ezeltjes, geiten, vissen
    en vogels bijvoorbeeld

Bart van der Leck als lid van De Stijl:

  • De basis (of primaire) kleuren: rood, geel en blauw
  • Een abstracte vormentaal (geometrische abstractie)
  • Abstract vs. figuratief
  • Tijdperk van het moderne
  • Het ‘gewone leven' als onderwerp in de kunst
  • Utopie: het verheffen van de mens door goede kunst en vormgeving

Kijk hiervoor ook eens naar:

  • Gerrit Rietveld: de Rietveld stoel en het Rietveld-Schröder huis voor een super illustratief voorbeeld van dat kleurgebruik en die vormentaal
  • Piet Mondriaan: zijn werk laat een heel duidelijke ontwikkeling zien van figuratief (herkenbaar),
    stapje voor stapje naar totale abstractie (niet meer zo makkelijk herkenbaar)

Creatieve verwerking

Opdracht: Stel jij bent de schilder Mondriaan. Je denkt: ‘Bart, ik herken zo wat je hebt gemaakt: een boer, een zon, een paard. Ik kan dat beter!' Probeer eens uit hoever je Ploegen nog verder kan
abstraheren, zodat je alleen nog kleurvlakken overhoudt. Herken je in jouw werkstuk nog terug wat Bart geschilderd heeft?